Üye Girişi

Sağlık profesyonellerine özel hazırlanmış içeriklere erişebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Henüz üye değilseniz lütfen üye ol seçeneğine tıklayın.

Giriş Yap Üye Ol
Şifremi Unuttum
Medikaynak Search
Üye Ol Üye Giriş
Medikaynak Menü
Üye Olun / Giriş Yapın Medikaynak Icon

Evde Glukoz Takibi (SMBG)

Glisemik kontrolün sağlanmasında kan glukoz düzeyinin ölçümü önemli bir yer tutmaktadır. Diyabetli bireyin evde kendi kendine kan glukoz düzeylerini ölçmesi ve kayıt altına alması işlemine, evde kan glukoz takibi (SMBG) adı verilmektedir ve diyabet tedavisin ayrılmaz bir parçasıdır.1-3 Çoğu kılavuzlarda insülin ya da sülfonilüre kullanan hastalar için evde kan glukoz takibi önerilmektedir. SMBG’nin yoğun egzersiz, araç kullanımı öncesi ve sırasında tedavi ayarlanmalarında ve akut hastalıklar sırasında daha da büyük önem taşıdığı kabul edilmektedir.

Evde Kan Şekeri Takibinin belli başlı faydaları şu şekilde özetlenebilir:

  • Ani hipoglisemi ve hiperglisemi ataklarının erken saptanabilmesi, tedavisi ve gerekli önlemlerin alınabilmesi olanağını sağlar.
  • Beslenme, egzersiz veya uygulanan tedavilerin kan şekeri düzeyleri üzerindeki etkisinin belirlenebilmesini ve takibini sağlar.
  • Diyabetli bireylerin eğitimine yardımcı olur.
  • Diyabete bağlı komplikasyonların geciktirilmesi ya da önlenmesini sağlar.
  • Hastanede yatış sıklığını ve yatış süresini azaltmaya katkı sağlar.
  • Tedavi maliyetlerini azaltır.
  • Daha esnek ve güvenli bir yaşam sağlayarak, bireyin yaşam kalitesini artırır.

Evde kan şekeri ölçüm sıklığı ve zamanı, tedavi planına, bireye ve diyabetin tipine göre belirlenmelidir. Oral Antidiyabetik kullanan tip 2 diyabet hastaları, kan şekeri düzeyine, tedavi şekline ve kişisel özelliklerine göre haftada 3-4 kez ölçüm yapabilir.

Günde tek doz insülin kullanan tip 2 diyabetliler en az günde 1 kez ve değişik zamanlarda ölçüm yapmalıdır.

Bazal-bolus insülin tedavisi alan tip 1 diyabetlilerinde, hamile diyabetlilerin, insülin pompası kullanan diyabetlilerin ve kontrolsüz tip 2 diyabetlilerin günde 3-4 kez ölçüm yapması önerilmektedir.

İnsülin tedavisi almakta olan bireylere insülün rejimlerine göre, açlık sırasında (veya oruçluyken), yemeklerden veya ara öğünlerden önce, yatarken, egzersiz öncesinde, kan şekerinin düştüğünden şüphelenildiğinde, araç kullanımı gibi kritik görevler öncesinde evde kan şekeri ölçümü yapmaları önerilmelidir.

Tedavide değişiklik yapılması durumunda, alkol alındığında, hipoglisemi ya da hiperglisemi durumunda, ağır egzersiz öncesi ve sonrasında, ateşli hastalıklar, bulantı, kusma, ishal gibi hastalık hallerinde, insülin pompası kulşlanan bireylerde ölçüm sıklığı artırılır.

Evde kan şekeri takibinde IFCC veya NGSP gibi uluslararası otoriteler tarafından onaylanmış ve plazma glukoz düzeylerine göre kalibre edilmiş şeker ölçüm cihazları kullanılmalı, cihazın doğru ölçüm yaptığından emin olmak için en azından yılda bir kez ve ayrıca kuşkulu durumlarda açlık plazma glukozu ile eş zamanlı ölçüm yapılmalıdır.

Hamilelerde, açlık ve 1. saat tokluk kan şekeri ölçümleri tercih edilmelidir.

Medikaynak Referanslar

  1. IDF Clinical Practice Recommendations for managing Type 2 Diabetes in Primary Care - 2017
  2. American Diabetes Association; Glycemic Targets: Standards of Medical Care in Diabetes 2021; Diabetes Care 2021 Jan; 44(Supplement 1):S73-84
  3. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği, DİABETES MELLİTUS VE KOMPLİKASYONLARININ TANI, TEDAVİ VE İZLEM KILAVUZU, 2020, 14. Basım.