Üye Girişi

Sağlık profesyonellerine özel hazırlanmış içeriklere erişebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Henüz üye değilseniz lütfen üye ol seçeneğine tıklayın.

Giriş Yap Üye Ol
Şifremi Unuttum
Medikaynak Search
Üye Ol Üye Giriş
Medikaynak Menü
Üye Olun / Giriş Yapın Medikaynak Icon
Medikaynak Rxmediapharma

Covid-19 ve İmmun İlişkili Pnömoniyi Nasıl Ayırt Etmeliyiz?

COVID-19 pandemisi tüm dünyayı etkisine alacak şekilde artmış morbidite ve mortaliteye sebep olmaya devam etmektedir. Bu pandemi sırasında enfeksiyona en hassas hasta gruplarının başında kanser hastaları gelmektedir. Son yıllarda ileri evre birçok kanserde başarılı sonuçlar alınmasını sağlayan immünoterapi tedavilerinin mevcut pandemi sırasında nasıl kullanılacağı konusu da son derece önem kazanmaktadır. İmmün kontrol noktası inhibitörü (İKNİ) tedaviler ile kanseröz hücrelerin immün sistemden kaçışları engellenir. Bu tedavi yaklaşımı sayesinde immün aktivasyon ve immün denge arasındaki ilişki aktivasyon lehine değiştirilmiştir olur. Özellikle İKNİ ajanlarının solunum sistemi üzerine yan etkileri ile COVID-19 ilişkili interstisyel pnömoni görünümü klinik pratikte potansiyel olarak karıştırılabilir. İKNİ tedavisi sırasında pnömonit tablosu sıklıkla gözlenen bir durum değildir, ancak ciddi ve fatal seyirli bir klinik tabloya dönüşebileceği de unutulmamalıdır.

İlaç ilişkili pnömonit aslında bir dışlama tanısıdır; bu tanıyı koymadan evvel enfeksiyonlar ve lenfanjitis karsinomatoza gibi kanser ilişkili durumlar göz önünde bulundurulmalıdır. Anti-PD-1/PD-L1 tedavisi ilişkili pnömonit insidansı %3-5 olarak bildirilmişken, anti-CTLA-4 ve anti-PD-1 tedavisi birlikte kullanıldığında bu oranın %10’lara çıkabildiği saptanmıştır.

İKNİ ilişkili akciğer hasarı birçok farklı radyolojik varyasyonla ortaya çıkabilir. En sık gözlenen durum organize pnömoni görünümüdür ancak intersitisyel pnömoni görünümü de sık rastlanan bir bulgudur. Öncesinde altta yatan akciğer hastalığı varlığı özellikle de non-spesifik interstisyel pnömoni varlığında ve toraks radyoterapisi öyküsü olan vakalarda İKNİ ilişkili pnömonit riski artmaktadır.

COVID-19 hastalığının da ilk ve en sık gözlenen radyolojik bulgusunun interstisyel pnömoniyi düşündürür buzlu cam bulgusu olduğu göz önüne alındığında ve İKNİ kullanan bir kanser hastası uygun klinik ile geldiğinde ilaç ilişkili bir hasarla mı karşı karşıya olunduğu yoksa COVID-19 enfeksiyonunun başlangıç döneminde mi olunduğuna karar verilemeyebilir. Bu nedenle şüpheli olgularda klinik ve laboratuvar ayrımı yapmak (Tablo-1) tedavi başlangıç kararı için belirleyici olacaktır.
 

Tablo-1: İmmun ilişkili ve Covid pnömonit Ayrımı

 

Covid-19 İlişkili Pnömoni

İKNİ İlişkili Pnömonit

Cinsiyet

Kadın =Erkek

Kadın>Erkek

İlk Klinik Başvuru Semptom ve Bulguları

Ateş (%43,8)
 Öksürük (%67,8)

Dispne (%53)

Öksürük (%35)

 Ateş (%12)

İnkübasyon/Maruziyet Sonrası Kliniğin Ortaya Çıkma Süresi

En sık 4-5.günler

(maruziyet sonrası ilk 14 gün)

İKNİ başlangıcından

~ 3 ay sonra

Laboratuvar

Lenfositopeni

Anemi

D-Dimer yüksekliği

Anlamlı biyokimyasal belirteç bulunmamaktadır.

Radyoloji – En Sık BT Bulgusu

Buzlu cam görünümü

Buzlu cam görünümü

Doğrudan Tanı Testi

PCR
Antikor bazlı testler (Rapid Test)

Doğrudan tanı testi yoktur.

Enfeksiyonların öncelikle dışlanması gerekir.
Seçili vakalarda tanısal bronkoskopik biyopsi yapılabilir.

Tedavi

Antiviral tedavi
anti-IL6
İmmün-plazma tedavisi

İKNİ tedavisine ara verilmesi
Steroidler
Anti-TNF ajanlar

Steroid Kullanımı

Mekanik ventilatör ihtiyacı olan hastalarda kullanılabilir.

Klinik çalışmalar kapsamında kullanılabilir.
  Detrimental etkileri açısından dikkatli olunmalıdır.

Grade 2 ve üzeri pnömonit olgularında temel tedaviyi oluşturur.
 

 

 

 

Yazarın önceki yazılarıYAZAR HAKKINDA  


Prof. Dr. Nuri Karadurmuş

YAZAR HAKKINDA  
Medikaynak Referanslar

  1. Nishino M, Giobbie-Hurder A, Hatabu H, Ramaiya NH, Hodi FS. Incidence of programmed cell death 1 inhibitor-related pneumonitis in patients with advanced cancer a systematic review and meta-analysis. JAMA Oncol. 2016;2(12):1607-1616.
  2. Nishino M, Ramaiya NH, Awad MM, et al. PD-1 inhibitor-related pneumonitis in advanced cancer patients. J Clin Oncol. 2016;34(15_suppl):3053-3053.
  3. Choi J, Lee SY. Clinical characteristics and treatment of immune-related adverse events of immune checkpoint inhibitors. Immune Netw. 2020;20(1):1-21.
  4. Kalisz KR, Ramaiya NH, Laukamp KR, Gupta A. Immune checkpoint inhibitor therapy–related pneumonitis: Patterns and management. Radiographics. 2019;39(7):1923-1937.