Üye Girişi

Sağlık profesyonellerine özel hazırlanmış içeriklere erişebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Henüz üye değilseniz lütfen üye ol seçeneğine tıklayın.

Giriş Yap Üye Ol
Şifremi Unuttum
Medikaynak Search
Üye Ol Üye Giriş
Medikaynak Menü
Üye Olun / Giriş Yapın Medikaynak Icon
Medikaynak Rxmediapharma

İmmünoterapide Spesifik Yan Etki; Pnömonit! Nasıl Tanıyalım Nasıl tedavi Edelim?

Özellikle PD-1 ve PDL-1 inhibitörlerinin başını çektiği immunoterapi ile başta akciğer kanseri olmak üzere, melanom, renal hücreli kanser, lenfoma ve daha birçok kanser türünde artmış genel sağkalım, cevap oranları ve süreleri  biz klinisyenleri hastalarımıza daha iyi tedavi seçenkeleri sunabilme konusunda oldukça heyecanlandırmaktadır. 

İmmunoterapi ajanları ile belki alopesi, bulantı, performans bozukluğu gibi konvansiyonel kemoterapi ajanları ile daha sık karşılaştığımız yan etkilerle sık karşılasmasak da vakaların yaklaşık %2-3'lük bir kısmında hayatı tehdit eden, derhal yan etkiye yönelik tedavinin başlanılması ve immunoterapinin kesilmesi gereken pnömonit yan etkisi çok dikkat edilmesi gereken bir durumdur. 

Pulmoner yan etkiler kuru öksürük, ateş, dispne, hipoksi, göğüs kafesi rahatsızlığı ve ağrı gibi nonspesifik pnömoni benzeri şikayet ve bulgulara neden olabilir. Tedavi sonrası 3.günden itibaren herhangi bir dönemde gelişebilen bu tabloda klinik şüphe oluştuğunda iyi bir fizik muayeneyi takiben özellikle yüksek rezolüsyonlu tomografi çektirilmeli, hastanın satürasyon ve diğer vital bulguları yakından takip edilerek hospitalizasyonu yapılmalıdır. 

Akciğer tomografisinde nonspesifik interstisyel pnömoni, kriptojenik organize pnömoni, plevral efüzyon, bronşiolitis ya da hipersensivite pnömonisi şeklinde geniş bir yelpazede klinik tablolar ile karşılasabiliriz. Bu klinik tabloların en ağır formu ise akut interstisyel pnömoni ve takiben gelişen respiratuar distress sendromudur ki son derece mortal seyretmektedir. Tedavi ile ilişkili pulmoner yan etkiler immunoterapi sınıf etkisine spesifik olmayıp tirozin kinaz inhbitörleri ve mTOR inhibitörleri ile de gelişebilmektedir. 

Net olarak fizyopatolojisi açıklanamamakla birlikte immunoterapide ki en muhtemel mekanizma hipersensivite reaksiyonu olarak gösterilmektedir. Klinik şüphe oluştuğunda şüpheli radyolojik alandan biyospi yapılmış olsa dahi sonucunu beklemeden derhal tedaviye başlanılması gerekmektedir. Konvansiyonel kemoterapi ve tirozin kinaz inhibitörlerinin aksine immunoterapi ile gelişen yan etkilerde doz azaltmanın toksisite şiddeti üzerinde hafifletici etkisi gösterilmemiştir. Bu nedenle tedavi kalıcı olarak kesilmeli ve immun sistem baskılayıcı olarak da kortikosteroid (prednizolon 1-2 mg/kg) dozunda başlanılmalı ve fırsatçı bakteriyel infeksiyonlara yönelik olarak da hastalarımıza tercihen florokinolon türü antibiyotik tedavisi de başlanılmalıdır. 

Tedavi süresini hastanın klinik tablosu belirlemekte olup, semptomları azalan hastalarda haftalık 10 mg doz azaltma ile tedaviye devam edilmelidir. Steroid dozu 2mg/kg seviyesine çıkarılmasına rağmen klinik rahatlaması olmayan hastalarda steroid tedavisine ilave olarak diğer immunsupresif tedavi ajanları da kullanılmalıdır (Mikofenilat mofetil vb.)

Sonuç olarak kanser tedavisinde hastalarımıza büyük umut olan immunoterapiyi başlarken nadir de olsa son derece ciddi seyredebilen yan etkileri de akılda tutmalı ve klinik şüphe varlığında hızlı reaksiyon vermeliyiz. 

Referanslar

1. Rashdan S, Minna JD, Gerber ED. Diagnosis and management of pulmonary toxicity associated with cancer immunotherapy. Lancet Respir Med.2018; 6: 472-78. 

Prof. Dr. Nuri Karadurmuş

Hakkında

Tıp fakültesi eğitimini Gülhane Askeri Tıp Fakültesi’nde tamamlamış olup, uzmanlık ve medikal onkoloji yan dal eğitimlerini de yine Gülhane Askeri Tıp Fakültesi’nde gerçekleştirmiştir. Prof. Dr. Nuri Karadurmuş, halen Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tıbbi onkoloji bilim dalında görev yapmaktadır. Prof. Dr. Nuri Karadurmuş bulunduğu Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin akademik kadrosunda olup pek çok klinik çalışmada da araştırıcı hekim olarak görev almaktadır. Prof. Dr. Nuri Karadurmuş’un akciğer, meme ve renal hücreli kanser gibi pek çok farklı kanser tipinde yayınları mevcuttur.

Tüm yazıları için tıklayınız