Üye Girişi

Sağlık profesyonellerine özel hazırlanmış içeriklere erişebilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Henüz üye değilseniz lütfen üye ol seçeneğine tıklayın.

Giriş Yap Üye Ol
Şifremi Unuttum
Medikaynak Search
Üye Ol Üye Giriş
Medikaynak Menü
Üye Olun / Giriş Yapın Medikaynak Icon
Artboard
Medikaynak Rxmediapharma

Kanserde Komutasyonel Durumlar

Günümüzde en sık ölüm nedenlerinden birisi olarak kanseri görmekteyiz. Bununla beraber kanser tedavisinde elimizin de çeşitli uygulamalarla güçlendiği aşikardır. Bunlardan en önemli yaklaşımlardan birisi genomik haritalandırmadır. Bu yöntemin pratiğe girmesiyle yeni tedavi ajanlarının da hızla kullanıma girdiğini görmekteyiz.

Halk arasında “Akıllı İlaç” olarak bilinen tirozin kinaz inhibitörlerinin (TKI) saptanan mutasyonlara yönelik etkinlikleri sağkalıma ciddi fayda sağlamaktadır. Akciğer kanserinde EGFR, ALK, ROS-1; malign melanomda BRAF; meme kanserinde Her2 pozitiflikleri TKI’lara kullanım alanı açan mutasyonlarından bir kaçıdır.

Bu açıdan bakıldığında, bu mutasyonların kanser yolağını çalıştıran tek mekanizma olduğunu düşündürmekteydi. Tedavide kullanıldıkları gibi tedaviye gelişecek olası direnç durumunda da bu yolaklarda yeni bir mutasyon geliştiği kabul edilmekteydi.

Medikal onkologların, moleküler patologlardan refleks test olarak ilgili kanserlerde olası TKI hedefi mutasyonların çalışılmasını istemeleri farklı mutasyonların eş zamanlı olarak bulunmayacağı anlamına artık gelmemektedir.  Komutasyon varlığı genomik haritalandırma sayesinde artık daha kolay önümüze çıkmaktadır. Bu durum özellikle “Komutasyon varlığı tedaviye olan yanıtı nasıl etkilemektedir?” sorusuyla gündemimizde yer tutmaktadır.

Bu duruma bir örnek TP53 ve EGFR komutasyonu varlığıdır. TP53 en sık saptanan kanser mutasyonlarından birisidir. KHDAK’de de sıklıkla skuamöz hücreli alt tipte adenokanser alt tipinden fazla olmak üzere saptanmaktadır. Birçok çalışmada da negatif prognostik faktör olduğu bildirilmiştir. EGFR mutasyonuyla beraber olması da Anti-EGFR tedaviye olan yanıtı azaltması bakımından anlamlıdır 1. Aynı konuda MET ve EGFR mutasyon varlığının da klinik pratiğe yansımasının benzer olduğunu ifade edebiliriz.

Örnek bir diğer komutasyon durumu da şudur. EGFR mutasyonu, biliyoruz ki KHDAK'de en sık saptanan sürücü gendir ve sırasıyla Batı ve Asya ülkelerinde vakaların% 10 ve% 50'sinde saptanır2. Günümüzde, duyarlılaştırıcı EGFR mutasyonları olan hastalarda ilk basamak tedavi olarak EGFR TKI'ler önerilmektedir. ALK yeniden düzenlenmesi daha az sıklıkta olup, KHDAK'li hastaların yaklaşık% 5'inde görülür3. Buna göre, ALK yeniden düzenlemesi olan hastalar için ALK-TKI'ler birinci basamak tedavi olarak önerilmektedir. Daha önce EGFR mutasyonu ve ALK yeniden düzenlenmesinin birbirini dışladığı düşünülüyordu4,5. Bununla birlikte, son raporlar bu olayları KHDAK'li hastalarda eşzamanlı olarak tanımlamıştır. Böyle bir durumla karşılaşıldığında literatürde Anti-EGFR tedaviler üzerinden hasta yönetiminin gerçekleştirilmesi önerilmektedir6.

Sonuç olarak, TKI’lerin muazzam klinik etkinlikleri her ne kadar üzerinden etkili oldukları mutasyonların kanser patogenezinde tek mekanizma olduklarını düşündürse de, mevcut genomik haritalama imkanı ile artık birden çok yönlendirici mutasyonun saptanabildiğini biliyoruz. Bu komutasyon yükünün de vakaların yönetiminde tedaviye yanıtı değiştirebileceği ve olumlu süreci bozabileceği de akıllarda bulundurulmalıdır.

Yazarın önceki yazılarıYAZAR HAKKINDA  


Prof. Dr. Nuri Karadurmuş

YAZAR HAKKINDA  
Medikaynak Referanslar

  1. Labbé C, Cabanero M, Korpanty GJ, et al. Prognostic and predictive effects of TP53 co-mutation in patients with EGFR-mutated non-small cell lung cancer (NSCLC). Lung Cancer. 2017;111:23-29. 
  2. Hirsch FR, Bunn PAJr. EGFR testing in lung cancer is ready for prime time. Lancet Oncol 2009;10:432–3.
  3. Kwak EL, Bang YJ, Camidge DR, et al. Anaplastic lymphoma kinase inhibition in non-small-cell lung cancer. N Engl J Med 2010;363: 1693–703.
  4. Shin HJ, Kho BG, Kim MS, et al. Co-alteration of EGFR mutation and ALK rearrangement in non-small cell lung cancer: Case series. Medicine (Baltimore). 2019;98(9):e14699. 
  5. Soda M, Choi YL, Enomoto M, et al. Identification of the transforming EML4-ALK fusion gene in non-small-cell lung cancer. Nature 2007;448:561–6.
  6. Schmid S, Gautschi O, Rothschild S, et al. Clinical outcome of ALKpositive non-small cell lung cancer (NSCLC) patients with de novo EGFR or KRAS co-mutations receiving tyrosine kinase inhibitors (TKIs). J Thorac Oncol 2017;12:681–8.