ÜYE OL ÜYE GİRİŞ
ÜYE OLUN / GİRİŞ YAPIN
RxMediaPharma

Beynimiz Bağlantıları Nasıl Arttırıyor

Bilim adamları beyindeki sinapsları güçlendirmeye yardımcı yeni bir mekanizma buldular
29 Kasım 2015

Beynimiz, hatıraları oluştururken ya da yeni bir işi yapmaya başladığında nöronlar arasında yeni bağlantılar oluşturur. MIT’de çalışan bilim adamları sinaps adı verilen bu bağlantıları güçlendiren bir mekanizmayı açığa çıkardılar.

Her sinapsta presinaptik nörondan postsinaptik hücre veya hücrelere kimyasal sinyaller gönderilir. Bundan önce yapılmış olan bir çok çalışmda bilim adamları postsinaptik nöronlara odaklanmışken, bu çalışmada araştırıcılar presinaptik nöronun bağlantı gücünü etkilediğini keşfettiler.

Nöroloji’de cevabı bilinmeyen en önemli sorulardan biri beynin plastisiteye yanıt olarak kendini tekrardan nasıl yenilediğidir. Dr Littleton’a göre “araştırıcılar şimdiye kadar plastisitede presinaptik nöronun rolü üzerinde çok çalışmadılar, çünkü presinaptik nöron üzerine çalışmak daha zor”.

Presinaptik nöronların aksiyon potansiyeli varlığında sinyal ürettiği bilinir ancak olmadığı durumlarda da spontan bir salınım yapabilir ki bu uyarılara mini uyarılar denir. Şimdiye kadar birçok araştırmada bu mini uyarılar göz ardı edilmişti çünkü postsinaptik hücrede çok sınırlı bir uyarıya yol açabiliyordu. Ancak bu araştırmada araştırıcılar presinaptik nörona daha güçlü bir uyarı verince gördüler ki normalde çok düşük frekansta olan bu mini olayların aniden sıçrama gösterip uzun süre de yüksek düzeylerde kalmış.

Bu mini uyarılar postsinaptik nörona ulaşınca tekrardan presinaptik nörona dönen ve PKA enzimini aktifleştiren bir uyarıya yol açtılar. PKA enzimi de kompleksini modifiye ederek nörotransmitter veziküllerin üstünde bir delik açılmasına ve ortama nörotransmitterler salınmasına yol açtı. Bu nörotransmitterler yüksek oranlarda salınınca presinaptik ve postsinaptik nöronlar arasında buton adı verilen yeni bağlantıların oluşmasını sağladılar.

Normalde hücre başına 70 civarında buton görülürken presinaptik hücreye verilen uyarı ile bu sayı iki katına kadar çıkarılabiliyor. Araştırıcılar aynı zamanda sinaptik fonksiyonda akut değişikliğin gelişim sırasında sinaptik yapısal plastisiteye yol açabilidiğini gösterdiler. Raşatırıcılar kompleksinin vezikül salınımı üzerindeki etkisini araştırmaya devam ediyorlar.

Referanslar

  Richard W. Cho, Lauren K. Buhl, Dina Volfson, Adrienne Tran, Feng Li, Yulia Akbergenova, J. Troy Littleton. Phosphorylation of Complexin by PKA Regulates Activity-Dependent Spontaneous Neurotransmitter Release and Structural Synaptic Plasticity. Neuron, 2015; 88 (4): 749 DOI: 10.1016/j.neuron.2015.10.011