Medikaynak Search
Üye Ol Üye Giriş
Medikaynak Menü
Üye Olun / Giriş Yapın Medikaynak Icon
Artboard
Medikaynak Rxmediapharma

Multipl skleroz (MS), etiyolojisi bilinmeyen merkezi sinir sisteminin kronik, inflamatuar ve dejeneratif bir hastalığıdır, ancak güçlü kanıtlar bir otoimmün patogenezini desteklemektedir. Patojenik inflamatuar yanıtlarla sonuçlanan genetik, epigenetik, moleküler ve hücresel faktörlerin kesinlikle patolojiye katıldığı bilinmektedir.

Uzun kodlamayan RNA (lncRNA) 200 nükleotidden daha uzun ve kodlama potansiyeli olmayan farklı RNA moleküllerini içeren bir gruptur. LncRNA’lar hem doğuştan hem de kazanılmış bağışıklıkta önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle otoimmün hastalıklarda yer alan lncRNA'lara ilgi büyüktür.

MS alanında lncRNA araştırmaları yeni tedaviler için yeni bir moleküler hedef bulabilir. Bu derlemede, MS hastalığında lncRNA'ların tanı ve tedavi için biyolojik gösterge olarak klinik uygunluklarını tartışan en son çalışmalar sunulmaktadır.

"Multipl skleroz", "patogenez", "bağışıklık sistemi", "otoimmün hastalıklar", "epigenetik", "kodlamayan RNA", "uzun kodlamayan RNA", "tek nükleotid polimorfizmleri" terimlerini kullanarak PubMed taraması yapılmıştır. Seçim kriterleri, MS patogenezi, otoimmün hastalıklarda ve MS hastalığında IncRNA rolü hakkındaki son makaleleri (2011–2020) kapsamıştır.

LncRNA'ların Biyogenezi ve İşlevi

LncRNA'lar, genomun birçok bölgesinde RNA polimeraz II ve RNA polimeraz III tarafından transkripsiyonu yapılan kodlayıcı olmayan bir RNA (ncRNA) grubudur. Genellikle lncRNA'lar 200'den fazla nükleotit uzunluğundadır ve ekleme, poliadenilasyon (poli-A) kuyruğu ve 5' başlık gibi mRNA benzeri özellikler sergiler, ancak protein kodlama kapasitesi yoktur.

LncRNA'lar ekspresyonları dokuya ve hücreye özgü olup düzeyleri gelişimsel, fizyolojik ve patolojik durumlardan etkilenir. LncRNA'ların biyogenezi hem çekirdekte hem de sitoplazmada meydana gelir ve bunların hücresel lokalizasyonu, lncRNA'ların düzenleme mekanizmasını etkileyebilir.

MS araştırmaları lncRNA'ların hastalığın patogenezindeki moleküler rolü ve bunların tanısal ve prognostik gösterge potansiyelleri konusundaki birçok çalışma ile zenginleşmiştir.

MS Hastalığında lncRNA Ekspresyon Profili

Son yıllarda, birçok çalışma lncRNA'ların düzensizliğinin MS hastalığının patogenezindeki rolüne ilişkin kanıt sağlamıştır. lncRNA'ların moleküler analizi ve MS patogenezindeki rolleri üzerine çok sayıda çalışma yapılmıştır. Ne yazık ki, elde edilen veriler hala sınırlı ve tartışmalıdır. Dikkate alınması gereken bazı önemli kritik konular vardır:

i) lncRNA analizi için kullanılan MS hastaları ve kontrol örneklerinin daha büyük bir çalışma örneğinde doğrulanması gerekir;

ii) lncRNA ekspresyon düzeyleri biyolojik numune (serum, plazma, kan ve PBMC), farmakolojik tedavi, MS hastalığının evresi, yaş ve cinsiyet gibi çeşitli faktörlerden etkilenir;

iii) lncRNA düzeylerinin nitel saptanmasında önemli hataların önlenmesi için farklı numune grupları ve dokular arasında referans gen stabil ekspresyonuna dayalı uygun bir normalizasyon yöntemi gereklidir.

MS Hastalığında Tek Nükleotid Polimorfizmleri ve Uzun Kodlamayan RNA ile İlişkisi

LncRNA'lar düzenleyici işlevlerini uyum sağlayabilecekleri ikincil ve üçüncül yapılar aracılığıyla gerçekleştirir. lncRNA'ların içindeki tek nükleotid polimorfizmleri (SNP) bu yapıların ekspresyon düzeylerini ve işlevlerini değiştirebilir. Belirli bir SNP varlığında lncRNA yapılarını tahmin etmek için çeşitli biyoenformasyon araçları geliştirilmiştir. Ayrıca, bazı SNP'ler farklı özelliklerde spesifik izoformların üretimini düzenleyerek lncRNA alternatif eklemesinin modülasyonunda yer alır.

Bu öncüllere dayanarak, birkaç çalışma, lncRNA'lar dizisinde bulunan bazı SNP'lerin MS riski ile ilişkisini analiz etmiştir. Tüm bu veriler, SNP'lerin lncRNA yapısı ve işlevi üzerindeki etkisinin olası moleküler mekanizmasını saptamasa da SNP'lerin lncRNA'ların düzenlenmesinde olası bir rolü olduğunu göstermektedir.

Her SNP analizinin lncRNA ekspresyonu, ekleme ve ikincil yapı ile ilişkisi aynı popülasyon ve aynı hastada gösterilmelidir. lncRNA alellerinin fonksiyonel farklılıkları saptamak için de bir yaklaşım geliştirilmelidir.

Sonuç olarak; lncRNA'nın MS'deki rolü hakkındaki bilgilerimiz artmakla birlikte, IncRNA'ların MS ve diğer otoimmün hastalıklardaki spesifik rolünü aydınlatmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. MS hastalığında analiz edilen çeşitli biyolojik göstergeler arasında lncRNA’lar hem doğuştan hem de adaptif bağışıklık sisteminde özellikle bağışıklık hücrelerinin aktivasyonunda genom ekspresyonunu/stabilitesini ve hücresel fonksiyonları düzenleyebildikleri için büyük önem taşımaktadır.

Otoimmün hastalıklarda lncRNA'ların işleviyle ilgili birkaç köklü soru mevcuttur. IncRNA'ların otoimmün hastalıklardaki ekspresyon artışı ve bunun mekanizması, IncRNA değişikliklerinin hastalık aktivitesindeki nedensel bir rolü olup olmadığı bunlardan bazılarıdır. MS ve diğer otoimmün hastalıklar için bu konudaki birçok soruyu yanıtlayacak daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Medikaynak Referanslar

What do we know about the role of lncRNAs in multiple sclerosis? Neural Regeneration Research Vol 16/No 9. http://www.nrronline.org/text.asp?2021/16/9/1715/306061

+ Tüm Referansları Göster
  1. Benzer İçerikler