Medikaynak Search
Üye Ol Üye Giriş
Medikaynak Menü
Üye Olun / Giriş Yapın Medikaynak Icon
Artboard
Medikaynak Rxmediapharma

Kandaki nörofilament hafif zincir (NfL) adı verilen bir proteinin düzeyi klinik semptomlar kesin olmadığında Down sendromu demansı, motor nöron hastalığı (ALS) ve frontotemporal demans gibi nörodejeneratif hastalıkları olan kişileri belirleyebilir. Nature Communications'da yayınlanan ve NIHR Maudsley Biyomedikal Araştırma Merkezi tarafından kısmen finanse edilen araştırma, birinci basamak sağlık hizmetinde kullanılabilecek basit bir kan testi ile NfL düzeyi saptanmasında yaşa bağlı düzeyleri belirlemiştir.

NIHR Maudsley Biyomedikal Araştırma Merkezi'nden ve NHS Foundation Trust'tan Dr. Abdul Hye, araştırmayla ilgili şunları söylemektedir: 'İlk kez bir dizi bozuklukta altta yatan nörodejenerasyonun tek bir biyolojik gösterge ile saptanabileceğini gösterdik. Herhangi bir bozukluğa özgü olmasa da bellek, düşünme veya psikiyatrik sorunların nörodejenerasyonun bir sonucu olup olmadığını belirlemede hızlı bir tarama aracı olarak yardımcı olabilir.'

Nörodejeneratif hastalıklar, sinir hücrelerinde dejenerasyon ve ölüme yol açan, düşünce, dikkat ve bellek ile ilişkili semptomlarla kendini gösteren yıkıcı durumlardır. Şu anda Birleşik Krallık'ta yaklaşık 850.000 demans hastası vardır ve bunun 2040 yılına kadar 1,6 milyona çıkması beklenmektedir. Bu yeti yitimine yol açan hastalıkların başlangıcını belirlemeye yardımcı olmak ve olabildiğince erken önlem alma düşüncesi, güvenilir ve erişimi kolay biyolojik göstergelerin saptanmasına yönelik çalışmaların itici gününü oluşturmaktadır.

Nörodejeneratif bozuklukları tanımlamak için kullanılan mevcut biyolojik göstergeler lomber ponksiyon adı verilen invaziv bir prosedür kullanılarak alınan beyin omurilik sıvısında (BOS) araştırılır. Bunun yerine daha kolay erişilebilir bir kaynak olarak kanda biyolojik gösterge aranması konusunda ilerlemeler kaydedilmiştir.

Birçok nörodejeneratif bozuklukta temel ve geri dönüşsüz bir özellik, sinir lifi hasarıdır ve bu da nörofilament hafif zincirinin (NfL) salınmasına neden olmaktadır. Çok duyarlı testler kullanılarak, NfL kanda düşük düzeyde iken saptanabilir ve Alzheimer hastalığına özgü fosforilli tau proteininin aksine bir dizi rahatsızlıkta artabilmektedir. Bu nedenle NfL birçok kişinin tanı sürecinde kullanılabilir; Down sendromu demansı, ALS ve frontotemporal demans gibi. Araştırma yazarlarından Profesör Ammar Al-Chalabi 'Alzheimer, Parkinson veya motor nöron hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklarda erken tanıya olanak sağlayacak ve hastalığın ilerleyişinin ve tedaviye yanıtın izlenmesine yardımcı olacak bir kan testi çok yararlı olacaktır. NfL bu açıdan umut verici bir biyolojik göstergedir’ demektedir.

Çalışmada bilişsel bozukluğu olmayan kişiler, nörodejeneratif bozukluğu olan kişiler, Down sendromu olan kişiler ve depresyonu olan kişiler dahil olmak üzere 3138 kişinin örneği incelenmiştir. Bulgular kandaki NfL düzeyinin tüm nörodejeneratif bozukluklarda bilişsel bozukluğu olmayanlara kıyasla daha yüksek olduğunu göstermiştir; en yüksek düzeyler Down sendromu demansı, motor nöron hastalığı ve frontotemporal demansı olan kişilerde saptanmıştır

Çalışmada NfL konsantrasyonlarının yaşa bağlı eşikleri değerlendirilmiştir. Çalışma örneklerinde yaşa bağlı eşik noktaları, 65 yaşın üzerindeki popülasyonda nörodejenerasyon için %90, motor nöron hastalığı ve Down sendromu demansı için %100 doğru bulunmuştur. Önemli bir nokta da NfL ölçümünün depresyonu olan bireyleri frontotemporal demans gibi hastalık gelişiminin başlangıcında yaygın olarak birincil psikiyatrik bozukluk ile ortaya çıkan nörodejeneratif bozukluğu olan bireylerden ayırt edebilmesidir. Yazarlardan Profesör Oskar Hansson, 'Kan testlerinin hem uzmanlaşmış bellek kliniklerinde hem de birinci basamakta demans tanısını iyileştirme konusunda büyük potansiyeli var. Plazma NfL ölçümü doktorları bir dizi klinik senaryoda büyük ölçüde bilgilendirerek son derece yararlı olabilir' demiştir

Dr Hye, 'Kanda NfL ölçümü İsveç veya Hollanda gibi bazı Avrupa ülkelerinde zaten rutin bir değerlendirme olarak kullanılmaktadır. Yaşla ilgili sınır değerlerimiz klinisyenlere, düşünme ve bellek sorunları olanlarda nörodejenerasyonu belirtmek için hızlı erişilebilir bir ölçüm sağlayabilir’ demiştir.

Medikaynak Referanslar

Single biomarker in the blood can accurately indicate underlying neurodegeneration, AzoLifeSciences 8 June 2021.

+ Tüm Referansları Göster
  1. Benzer İçerikler