Vabysmo 21. Mart Sempozyumu Kongre Özeti

21. TOD Mart Sempozyumu: Vabysmo▼'nun Retina Hastalıklarının Tedavisindeki Rolü

Gerçekleştirdiğimiz bu bilimsel toplantıda, retina hastalıklarının tedavisinde güncel yaklaşımlar ele alınmış ve özellikle Ang-2 / VEGF dual inhibisyonunun klinik sonuçlara etkisi değerlendirilmiştir.

Toplantı boyunca retina hastalıklarının yönetimine ilişkin üç temel soruya yanıt aranmıştır:

1. Neden Sadece Anti-VEGF Yetmiyor?

Retina hastalıklarının tedavisinde anti-VEGF ajanlar uzun süredir standart yaklaşımı temsil etse de; inflamasyon, vasküler destabilizasyon, fibrozis ve doku atrofisi gibi kompleks patofizyolojik süreçlerin yalnızca VEGF inhibisyonu ile tam olarak kontrol altına alınamadığı bilinmektedir.

Angiopoietin-Tie yolağı, retina vasküler stabilitesinin korunmasında ve homeostazın sürdürülmesinde kritik bir rol oynamaktadır.^1,2,4

Ang-1, fizyolojik koşullarda damar bütünlüğünü ve vasküler stabiliteyi destekleyen temel agonisttir.^2,4
Ang-2 ise patolojik dokularda, özellikle VEGF ile sinerjik bir etkileşim içine girerek vasküler destabilizasyona zemin hazırlar. Bu süreç; endotel sıkı bağlantıların zayıflamasına, lökosit transmigrasyonuna ve vasküler sızıntı (eksüdasyon) gibi patolojik sonuçlara yol açmaktadır.

Bu nedenle VEGF-A ve Ang-2 yollarının birlikte hedeflenmesi retina hastalıklarının patofizyolojisine yönelik dual inhibisyon yaklaşımını ortaya çıkarmaktadır.^2,4

Faricimab, VEGF-A ve Ang-2’yi eş zamanlı olarak inhibe eden bispesifik bir antikor olup, bu iki sinyal yolunu birlikte hedeflemek amacıyla geliştirilmiştir.³

Hem nYBMD hem de DMÖ patofizyolojisinde Ang-2/VEGF-A dual inhibisyonunun terapötik değerini ve moleküler etkinliğini destekleyen çok sayıda preklinik kanıt mevcuttur.

‘JR5558 farelerinde vasküler sızıntı, anti-VEGF-A/Ang-2 antikoru ile tedavi edilenlerde anlamlı ölçüde azalmıştır.’⁵

‘Ang-2/Tie2 sinyal yolağı; ICAM-1 ve VCAM-1 ekspresyonu ile birlikte lökositlerin endotel yüzeyine adezyonunu ve inflamatuvar dokulara migrasyonunu (göçünü) indükler. Bu mekanizma aracılığıyla, kronik inflamasyon süreçlerinin yönetiminde belirleyici bir rol üstlenir.’⁶

‘Ang-2/VEGF-A dual inhibisyonu inflamasyonu ve fibrozisi azaltır.’⁷

Koriokapillarisin yapısal ve fonksiyonel bütünlüğü; fotoreseptörlerin korunması ve retinal pigment epitelinin (RPE) homeostazını sürdürebilmesi için vazgeçilmezdir.

Anti-VEGF monoterapileri ile MNV (maküler neovaskülarizasyon) inaktif hale getirilse dahi, atrofik ve fibrotik süreçlerin ilerlemesi tamamen durdurulamamaktadır.⁸

Ancak tedaviye Ang-2 blokajının eklenmesi; yalnızca koroidal neovaskülarizasyon ve vasküler sızıntıyı baskılamakla kalmaz; aynı zamanda koriokapillaris rejenerasyonunu destekleyerek doku hipoksisinin giderilmesine de katkı sağlar.⁸

Ang-2 / VEGF-A dual inhibisyonunun preklinik aşamada gözlenen avantajları, faricimabın güçlü klinik çalışma çıktılarıyla da tutarlılık sergilemektedir.

Bu doğrultuda; YOSEMITE & RHINE ile TENAYA & LUCERNE çalışmaları ve bunların uzun dönem uzatma çalışmalarından elde edilen veriler; hızlı ve kalıcı anatomik iyileşme, uzatılmış tedavi aralıkları ve uzun vadeli görme kazanımlarının istikrarlı bir şekilde korunduğunu kanıtlamaktadır.^9,10

2. Gerçek Yaşam Verileri Dual Etkinin Gücünü Doğruluyor mu?

Dünya genelinde 11 milyon doza ve 1 milyonu aşkın hasta popülasyonuna ulaşan faricimab; kullanıma sunulduğu günden bu yana biriken kapsamlı gerçek yaşam verileriyle güçlü bir bilimsel temel oluşturmuştur. Bu çalışmalar; etkililik, güvenlilik profili ve tedavi aralıklarının uzatılması hususlarında, Faz 3 klinik araştırma sonuçlarıyla korelasyon sergilediğini kanıtlamaktadır.

Faricimab gerçek yaşam verilerinin Faz 3 klinik çalışma sonuçlarıyla olan uyumundaki en kritik faktörlerden biri, çalışma tasarımının klinik pratikle örtüşmesidir. Aşağıda sunulan Moorfields Göz Hastanesi gerçek yaşam çalışması; rutin pratikte hastalık aktivitesi saptanan hastaların, TENAYA & LUCERNE Faz 3 çalışmalarındaki kriterlere benzer şekilde değerlendirildiğini ve hastalık aktivitesi & enjeksiyon ihtiyacı açısından paralel sonuçlar sergilediğini ortaya koymaktadır.^11,12

Klinik pratikte Vabysmo deneyimi arttıkça, tedavi tercihlerinde faricimaba duyulan güven de artmaktadır. PAT Survey sonuçlarındaki bir yıllık değişim bunu çarpıcı bir şekilde ortaya koymaktadır…^13,14

Tedavi Yükünün Azaltılması ve Klinik Kapasitenin İyileştirilmesi

Türkiye’de retina hastalıklarının yönetimi, artan hasta sayısıyla birlikte retina klinikleri üzerinde ciddi bir hizmet yükü oluşturmaktadır. Bu durum, daha uzun tedavi aralıklarına olanak tanıyan yeni nesil tedavilere duyulan ihtiyacı her geçen gün artırmaktadır.¹⁵

Faricimabın Türkiye’de klinik kullanıma girmesiyle, 6 merkezin retina uzmanları ve bir sağlık ekonomistinin değerli katkılarıyla kapsamlı bir "Sağlık Hizmetleri Etki Modeli Analizi" yürütülmüştür.¹⁵

Model kapsamında, faricimabın kamu erişiminde %25 pazar payına ulaşması senaryosu simüle edilmiş; mevcut tedavi standartları ile 2025–2030 yılları arasındaki sağlık sistemi etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, faricimabın kamu erişimi kapsamında kullanımının artmasıyla birlikte şu olumlu etkilerin sağlanması öngörülmektedir:¹⁵

Klinik ziyaret ve enjeksiyon sayılarında belirgin azalma
Sağlık sistemi üzerindeki mali yükün hafiflemesi
Retina kliniklerinde yaşanan hasta yoğunluğunun düşmesi
Hasta ve hasta yakınlarının yaşadığı iş gücü ile mali kayıpların en aza indirilmesi

3. Klinik Deneyimler Dual Etkinin Gücünü Doğruluyor mu?

Değerli konuşmacılarımız; faricimabın farklılaşan klinik etkinliğini aşağıdaki farklı vaka grupları üzerinden sundukları verilerle ortaya koymuşlardır:

Yüksek PED (Pigment Epitel Dekolmanı) varlığı gösteren kompleks nYBMD olguları,
Farklı anti-VEGF tedavilerine rağmen suboptimal yanıt alınan dirençli nYBMD vakaları,
Yoğun eksüdasyonun eşlik ettiği DMÖ olguları,
Uzun dönem takibi yapılan tedavi naif nYBMD hastaları,
Klinik yönetimi güç olan vitrektomize vakalar.

Bu klinik paylaşımlar, faricimabın farklı hasta profillerindeki uygulama potansiyeline ve klinik pratikteki karşılığına dair önemli öngörüler sunmuştur.

▼ Bu ilaç ek izlemeye tabidir. Bu üçgen yeni güvenlilik bilgisinin hızlı olarak belirlenmesini sağlayacaktır.

Sağlık mesleği mensuplarının şüpheli advers reaksiyonları TÜFAM’a bildirmeleri beklenmektedir. Bakınız Kısa Ürün Bilgisi “Bölüm 4.8. Advers reaksiyonlar nasıl raporlanır”.

Refereranslar:

1.Regula JT et al. Targeting key angiogenic pathways with a bispecific CrossMAb optimized for neovascular eye diseases. EMBO Mol Med. 2016;8(11):1265-1288

2.Nambu H, Nambu R, Oshima Y, et al. Angiopoietin 1 inhibits ocular neovascularization and breakdown of the blood-retinal barrier. Gene Ther. 2004;11(10):865-873. 3. Mueller SB, Kontos CD. Tie1: an orphan receptor provides context for angiopoietin-2/Tie2 signaling. J Clin Invest. 2016;126(9):3188-3191.

3.Sahni J, et al., Simultaneous inhibition of angiopoietin-2 and vascular endothelial growth factor A with faricimab in diabetic macular edema: BOULEVARD Phase 2 randomized trial, 1155–1170.

4.Saharinen P, Eklund L, Alitalo K. Therapeutic targeting of the angiopoietin-TIE pathway. Nat Rev Drug Discov. 2017;16(9):635-661.

5.Regula JT et al. Targeting key angiogenic pathways with a bispecific CrossMAb optimized for neovascular eye diseases. EMBO Mol Med. 2016;8(11):1265-1288, with erratum in Regula JT et al. Targeting key angiogenic pathways with a bispecific CrossMAb optimized for neovascular eye diseases. EMBO Mol Med. 2019;11(5):e10666

6. Fiedler U, Reiss Y, Scharpfenecker M, et al. Angiopoietin-2 sensitizes endothelial cells to TNF-α and has a crucial role in the induction of inflammation. Nat Med. 2006;12:235–9

7. Canonica et al. Delineating effects of angiopoietin-2 inhibition on vascular permeability and inflammation in models of retinal neovascularization and ischemia/reperfusion, Front Cell Neurosci. 2023;17:1192464

8.Kim J, Park JR, Choi J, Park I, Hwang Y, Bae H, et al. Tie2 activation promotes choriocapillary regeneration for alleviating neovas-cular age-related macular degeneration. Sci Adv. 2019;5:eaau6732.

9.Khanani ve ark. Four-Year Outcomes of Faricimab in DME: Safety and Efficacy Results From the RHONE-X Long-Term Extension Trial, Presented at the Macula Society 48th Annual Meeting | Charlotte Harbor, FL | 12–15 Şubat 2025

10.Sheth ve ark., Four-Year Outcomes of Faricimab in nAMD: Safety and Efficacy Results From the AVONELLE-X Long-Term Extension Trial, Presented at the 25th EURETINA Congress | Paris, France | 4–7 Eylül 2025

11.Chaudhary, Varun, et al. "Real-world evidence for faricimab in neovascular age-related macular degeneration and diabetic macular edema: a scoping review." Ophthalmology science 5.4 (2025): 100744.

12.Bhatia, Bhairavi, et al. "Impact of Disease Activity Criteria on Extending Injection Intervals in Real-World Patients with Neovascular Age-related Macular Degeneration: A Moorfields Analysis." Investigative Ophthalmology & Visual Science 65.7 (2024): 4902-4902.

13.ASRS 2024 Preferences and Trends Membership Survey. Chicago, IL. American Society of Retina Specialists; 2024.

14. ASRS 2025 Preferences and Trends Membership Survey, California, USA. American Society of Retina Specialists; 2025