Medikaynak Search
Üye Ol Üye Giriş
Medikaynak Menü
ÜYE OLUN / GİRİŞ YAPIN Medikaynak Icon
Medikaynak Rxmediapharma

Beynimizin sol ve sağ tarafı bazı bilişsel yetenekler için uzmanlaşmıştır. Örneğin, insanlarda dil becerisi ağırlıklı olarak sol lobda işlenir ve sağ el sol lobdaki motor korteks tarafından kontrol edilir. Fonksiyonel lateralizasyon beynin morfolojik asimetrisiyle yansıtılır.

Sol ve sağ lob beynin anatomisinde, sinir hücrelerinin dağılımında, bağlantılarında ve nörokimyasında farklıdır. Dış beyin şeklinin asimetrileri endokastlarda bile görülebilir. Çoğu insan, daha çıkıntılı bir sağ ön lob ile daha fazla çıkıntı yapan bir sol oksipital lobun (beynin arkasında bulunur) bir kombinasyonuna sahiptir. Beyin asimetrisi yaygın olarak insan beyin fonksiyonu ve biliş için çok önemli olarak yorumlanır, çünkü fonksiyonel lateralizasyonu yansıtır. Bununla birlikte, primatlar arasındaki karşılaştırmalı çalışmalar nadirdir ve beyin asimetrisinin hangi yönlerinin gerçekten insana ait olduğu bilinmemektedir. Daha önce elde edilen verilere dayanarak, bilim insanları, beyin asimetrisinin birçok yönden, en yakın yaşayan akrabalarımız olan şempanzelerin soyu ile insan soyu arasındaki bölünmeden sonra sadece son zamanlarda geliştiğini varsaydılar. Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü ve Viyana Üniversitesinde yapılan yeni bir çalışmada, insanlar ve maymunlardan gelen endokastların şekil asimetrisinin büyüklüğü ve şekli ölçüldü. Araştırmacılara göre büyük maymun beyinleri nadiren çalışma için bulunabilir, ancak kafataslarından beyin asimetri verilerinin çıkarılması daha kolay olan yöntemler elde ettiler. Bu çalışmalarını ilk etapta mümkün kıldı.

Sol Beyin Lobu Üzerinde Yapılan Çalışma

Ekip, asimetri büyüklüğünün insanlarda ve en büyük maymunlarda yaklaşık olarak aynı olduğunu buldu. Ortalama olarak sadece şempanzeler insanlardan, gorillerden ve orangutanlardan daha az asimetriktir. Ayrıca araştırmacılar asimetri modelini araştırdılar ve sadece insanların değil, aynı zamanda şempanzelerin, gorillerin ve orangutanların daha önce tipik olarak insan olarak tanımlanan asimetri modelini gösterdiğini gösterebildiğini fark ettiler: sol oksipital lob, sağ frontal lob ve sağ temporal kutup ve sağ serebellar lob, kontralateral kısımlarına daha göreceli olarak yansır.

Araştırmacıları daha da şaşırtan şey insanların bu asimetride en az tutarlı olmaları ve en yaygın model etrafında pek çok bireysel varyasyon olmasıydı. Araştırmacılar, bunu insan beyninin artan fonksiyonel ve gelişimsel modülerizasyonunun bir işareti olarak yorumladılar. Örneğin, oksipital lob ve serebellumun diferansiyel projeksiyonları, insanlarda büyük maymunlardan daha az ilişkilidir. Bu bulgu ilginç'çünkü insanlarda beyincik dramatik evrimsel değişikliklere uğramıştır ve bu nedenle asimetrisinin de etkilendiği görülmektedir. Paylaşılan bir asimetri paterninin bulunması'ancak insanlarda daha fazla değişkenliğin bulunması ve'insan beyni evriminin yorumlanması için ilgi çekicidir.

Fosil atalarımızdan birinin bu asimetriyi gösteren tek bir endokastı, diğer (arkeolojik) veriler olmadan insana özgü fonksiyonel beyin lateralizasyonunun kanıtı olarak yorumlanamaz. Çalışmayı gerçekleştiren araştırmacılara göre beynin bu paylaşılan asimetri modeli, insan soyunun başlangıcından önce gelişti. İnsanlar, tipik insan davranışlarıyla ilgili fonksiyonel beyin lateralizasyonunu oluşturmak için bu morfolojik model üzerine inşa edilmiş gibi görünüyor.

Medikaynak Referanslar

Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. "Researchers Were Not Right About Left Brains, Study Suggests: Uniquely human cognitive abilities may have evolved by adapting ancestral asymmetry pattern." ScienceDaily. ScienceDaily, 14 February 2020. .

+ Tüm Referansları Göster