Medikaynak Search
Üye Ol Üye Giriş
Medikaynak Menü
Üye Olun / Giriş Yapın Medikaynak Icon

Don Kişot, edebiyatın en ünlü karakterlerinden birisi olmakla birlikte Miguel de Cervantes'in ilk olarak 1605'te yayınlanan romanının kahramanı, şövalye özlemini gidermeye, büyük şövalyelik eylemleri gerçekleştirmeye ve yanlışları düzeltmeye karar vermiştir ya da öyle düşünmüştür. Ne yazık ki, benlik algısı ile dünyanın onu nasıl gördüğü arasındaki uçurum o kadar büyük ki, kişotik kelimesi sanrısal davranışı tanımlamaya kadar gelmiştir. Ama ya hepimiz izin verdiğimizden daha kişotiksek? Her düşüncemize ve motivasyonumuza ayrıcalıklı erişimimizle, kendi karakterimizin en iyi yargı aracı olduğumuzu düşünebiliriz ama ya değilsek?

Son yıllarda, psikologlar, karakterlerimizi olumlu yönde etkileyen her türlü önyargıya ve zihinsel kör noktalara karşı sorumlu olduğumuzu ortaya çıkarmıştır. Örneğin,1960'larda araba kazası nedeniyle hastaneye kaldırılan sürücüler üzerinde yapılan bir çalışmada, hepsi sürüş becerilerinin ortalamadan daha iyi olduğuna karar verdikleri bildirilmiştir. Bu yanıltıcı üstünlük önyargısı o zamandan beri defalarca kanıtlanmıştır. Aslında, belli bir görevde ne kadar iyi olursak, Dunning-Kruger etkisi olarak bilinen bir şey olan kendi yetersizliğimizi fark etme olasılığımızın o kadar az olduğu ortaya çıkmaktadır. Araştırmacılar yine de bunun kötü olmadığını belirtmişlerdir.

Avustralya, Melbourne Üniversitesi'nden Simine Vazire, on yıl önce yaptığı ufuk açıcı bir çalışmada, katılımcılardan kendilerini çeşitli beceriler ve özellikler açısından değerlendirmelerini istemiştir. Ayrıca katılımcılar bir dizi davranış testinden geçmeden önce arkadaşlar ve yabancılar tarafından derecelendirilmiştir. Vazire, kendi duygusal durumumuzun en iyi yargı aracı olma eğiliminde olduğumuzu keşfetmiş olmasına karşın, zeka ve yaratıcılık gibi özellikler söz konusu olduğunda, yabancı olmayan başkalarının bizi daha doğru değerlendirme eğiliminde olduğunu gözlemlemiştir.

Başkalarına göre farklı kör noktalarımız

Vazire, başkalarına göre farklı kör noktalarımızın olduğunu belirtmiş ne kadar çekici veya zeki olduğumuzu değerlendirme konusunda pek iyi olmadığımızı, oysa başkalarında iyi bildiklerimizi değerlendirmekte oldukça iyi olduğumuzu sözlerine eklemiştir. Kendimiz hakkında çok şey bilmek, sapkın bir şekilde, başkalarının bizi nasıl gördüğüne dair değerlendirmemizi bulanıklaştırabilmektedir. Bunun bir nedeni, öz düşüncelerimizi anılara dayandırmamızdır. Örneğin araştırmalar, bir yabancının dart oynamak gibi bir şeydeki becerimizi nasıl değerlendireceği sorulduğunda, geçmiş performans bilgimizi yani diğer kişinin erişemediği bir şeyi çağırdığımızı göstermiştir. Araştırmacılar yine de, olumlu bir kişisel görüşün daha doğru olabileceğini belirtmişlerdir.

Kanada'daki McGill Üniversitesi'nde Lauren Human liderliğindeki araştırma, daha yüksek özgüvene ve yaşam doyumuna sahip kişilerin, gerçekte neye benzediklerini değerlendirirken başkalarının görüşleriyle daha uyumlu olma eğiliminde olduklarını göstermiştir. Lauren Human bu durumun kısmen de doğru şekilde davrandıkları için onların gerçek kişiliklerini yansıttığını ifade etmiştir. Kendini tanıma, birçok felsefi gelenekte sorgulanmayan bir iyi olarak görülse de ve dürüst geri bildirim fikri birçok yönetim kılavuzunda gömülü olsa da, bilimsel yaklaşım henüz belirsizliğini korumaktadır. Human, hem aşırı olumlu kişisel görüşlere sahip olmanın hem de kendini tanımanın faydaları olduğuna dair kanıtların olduğuna dikkat çekmiştir. Lauren Human, doğru kişisel görüşlerin çoğunlukla kişiler arası faydalı olduğunu, yani daha fazla içgörüye sahipsek başkalarının bizden daha çok hoşlanacağını belirtmiştir. Bu arada bilim insanları, olumlu öz-görüşlerin çoğunlukla kişisel olarak faydalı olduğunu belirtmişler yani bizi iyi hissettirdiğini ve öz güvenimizi koruduğunu ifade etmişlerdir.

Medikaynak Referanslar

George, Alison. "Why We’Re In Tune With Our Emotions – But Suck At Judging Our Smarts". New Scientist, 2021, https://www.newscientist.com/article/mg24833122-000-why-were-in-tune-with-our-emotions-but-suck-at-judging-our-smarts/. 

+ Tüm Referansları Göster
  1. Benzer İçerikler