Medikaynak Search
Üye Ol Üye Giriş
Medikaynak Menü
Üye Olun / Giriş Yapın Medikaynak Icon
Artboard
Medikaynak Rxmediapharma

Akciğer Kanseri Belirtileri, Tedavisi ve Evreleri

Geçmişte sigara ile bağlantılı tek bir hastalık olarak değerlendirilen akciğer kanseri, günümüzde farklı subtipleri olan ve etiyolojisinde birden fazla genetik mutasyonun rol oynadığı kompleks bir hastalık olarak kabul edilmektedir.
Akciğer kanseri en yaygın görülen solid organ tümörlerinden biridir ve dünyada kanserle ilişkili ölümlerin başlıca sebebidir. Her yıl yaklaşık olarak 1.8 milyon hasta akciğer kanseri tanısı almaktadır. (Akciğer kanseri, kanser ile ilişkili her 4 ölümün 1’inden sorumlu olarak kanser ile ilişkili ölümlerin en sık nedeni olmaya devam etmektedir). Bu verilere bakıldığı zaman görülen o ki her üç dakikada bir, bir kişi akciğer kanseri tanısı alırken diğer bir kişi bu hastalık sebebiyle ölmektedir.

 Akciğer kanserinin en yüksek oranda görüldüğü bölgeler Orta Asya, Doğu Avrupa, Kuzey Amerika ve Doğu Asya'dır. Akciğer kanserine bağlı ölümlerin çoğu Batı Pasifik bölgesi ve Avrupa'da görülmektedir. Akciğer kanseri, akciğerlerde anormal hücrelerin kontrolsüz olarak çoğalması sonucunda ortaya çıkar. Akciğer kanseri sıklıkla bir akciğerde tek odaktan gelişmeye başlamakla birlikte aynı zamanda birden fazla odaktan gelişimi de söz konusu olabilir. Kanser hücreleri akciğerlere, komşu dokulara veya vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. Akciğer kanserinin en sık metastaz yaptığı yerler; lenf nodülleri, karaciğer, santral sinir sistemi (beyin), kemik ve adrenal glandlardır. Akciğer kanseri aynı zamanda farklı loblara ya da karşı akciğere de metastaz yapabilir. Temel olarak küçük hücreli ve küçük hücreli olmayan akciğer kanserleri olarak iki grupta sınıflandırılabilir. En sık görülen semptomları devamlı öksürük, kilo kaybı, hemoptizi, nefes darlığı ve göğüs ağrısıdır.

Akciğer Kanseri Belirtileri

Akciğer kanseri ilk evre belirtileri arasında hafif öksürük veya nefes darlığı görülebilir. Kanser ilerledikçe bu semptomlar daha şiddetli ve yoğun bir şekilde yaşanır. Diğer akciğer kanseri belirtileri:
·         Şiddetli öksürük
·         Nefes darlığı
·         Hırıltı
·         Kilo kaybı ve iştahsızlık
·         Sürekli yorgun hissetmek
·         Göğüs ağrısı
·         Kemik ağrısı

Şiddetli öksürük

Solunum yolu veya soğuk algınlığı enfeksiyonuyla oluşan öksürük bir iki hafta içinde geçecektir. Ancak devam eden, kalıcı bir öksürük akciğer kanseri belirtilerinden olabilir. Özellikle öksürük sırasında kanlı balgam atıyorsanız muhakkak doktorunuza başvurmanız gerekir.

Nefes darlığı

Nefes darlığı veya solunumdaki değişiklikler akciğer kanseri evrelerinin hepsinde kendini gösterir. Öksürük gibi nefes darlığı veya solunum problemleri de çok fazla ciddiye alınmıyor. Eğer soluk alıp vermede problem yaşıyorsanız, bu durumu görmezden gelmeyin.

Hırıltı

Hırıltı, nefes alıp verdiğiniz sırada ortaya çıkan tiz bir sestir. Her ne kadar astımın genel bir semptomu olsa da, hırıltı problemi akciğer kanseri belirtileri arasında da yer alıyor.

Kilo Kaybı ve İştahsızlık

Aslında ani kilo kaybı ve iştahsızlık problemleri yalnızca akciğer kanseri değil, diğer kanser belirtileri arasında da yer alıyor.

Sürekli yorgun hissetmek

Kanser hücreleri enerjinin tükenmesine neden olur. Bu nedenle de yorgunluk ve halsizlik gibi semptomlar kendini gösterir. Akciğer kanseri ilerledikçe bu semptomlar daha yoğun bir şekilde yaşanabilir.

Göğüs ağrısı

Akciğer kanseri göğüs, omuz ve sırt ağrılarına sebep olabiliyor. Keskin, sürekli veya belirli aralıklarla yaşanan göğüs ağrılarından şikâyetçiyseniz doktorunuza başvurun.

Kemik ağrısı

Kemiklere yayılan kanser sırtta ve vücudun diğer bölgelerinde ağrıya neden olabilir. Bu ağrılar özellikle gece kendini daha fazla hissettirebilir.

Akciğer Kanseri Risk Faktörleri

  • Sigara
  • Mesleki maruziyet (asbest teması)
  • Radyasyon teması öyküsü
  • Genetik yatkınlık
  • Beslenme
  • Geçirilmiş akciğer hastalıkları

Erkeklerdeki akciğer kanseri mortalitesinin %80-90’ının, kadınlardakinin ise %75-80’inin sigara kullanımına bağlı olduğu hesaplanmaktadır. 30 paket/yıl sigara içimi ile akciğer kanserine bağlı ölüm riski erkeklerde 20-60 kat, kadınlarda 14-20 kat artmaktadır. Sigara içmeye 15 yaşından önce başlanması, riski iki katına çıkarmaktadır. Günde içilen sigara sayısı, riskte lineer bir artışa yol açarken içme süresinin uzaması, riskte eksponansiyel bir artışa yol açmaktadır.

Akciğer Kanseri Evreleri

Akciğer kanserinin 4 evresi bulunuyor:

Evre 1: Tümör yayılmamıştır ve boyut olarak 5 cm'den küçüktür.
Evre 2: Kanser lenf bezlerine yayılmıştır.
Evre 3: Kanser akciğer içinde veya karın bölgesine yayılmıştır.
Evre 4: Kanser karaciğer,  kemikler veya böbrek üstü bezleri gibi birçok bölgeye yayılmıştır.

Akciğer Kanseri ilk Evre Belirtileri

Birinci evre akciğer kanserinde, kanser ilerleyene kadar çok fazla semptom görülmez. Bu nedenle uzun süre sigara içen ve 55 yaş üstü kişilerin her yıl kontrol yaptırması gerekir. Akciğer kanseri ilk evre belirtileri arasında:

  • Kötüleşen öksürük veya kronik öksürükte değişiklik
  • Kanlı balgam atma
  • Gülme, öksürme veya derin nefes alma sırasında oluşan göğüs, sırt veya omuz ağrıları
  • Günlük aktiviteler sırasında ortaya çıkan nefes darlığı
  • Gün içinde yorgun veya halsiz hissetme
  • Yüzde veya boyunda şişlik
  • Yutma güçlüğü veya yutkunma sırasında ağrı gibi semptomlar oluşabilir.

Akciğer Kanseri Son Evre Belirtileri

Akciğer kanseri son evrede kanser, başka organ veya dokulara yayılmıştır. Evre 4, akciğer kanserinin en ileri aşamasıdır. Hastalığın son evresinde, hastalığın ilerlemesini yavaşlatma ve semptomları kontrol altına almak için çoğu zaman kemoterapi veya radyoterapi uygulanır. Akıllı ilaçların kullanımı tedavi başarısını artırabilir. Ancak bu tedavi yöntemi hastaların yalnızca dörtte birinde kullanılabilmektedir.

Akciğer Kanseri Çeşitleri

Akciğer kanseri çeşitleri iki ana gruba ayrılır: küçük hücreli akciğer kanseri ve küçük hücreli olmayan akciğer kanseri.

Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri

Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri, en yaygın olan kanser çeşididir. Akciğer kanseri vakalarının yaklaşık %80 ila 85’ini oluşturur. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinin yayılma ihtimali küçük hücreli akciğer kanserine göre daha azdır. Bu kanser çeşidi için seçilecek tedavi yöntemi, hastalığın evresine ve hastanın genel durumuna göre yapılır.

Küçük hücreli akciğer kanseri

Bu kanser çeşidi çok daha nadir görünen bir türdür. Akciğer kanseri vakalarının yaklaşık %15’ni oluşturur. Küçük hücreli akciğer kanserinin yayılma hızı ve eğilimi diğer çeşide göre çok daha fazladır. Tedavi olarak çoğunlukla kemoterapi ve radyoterapi uygulanır.

Akciğer Kanseri Sınıflandırma

Akciğerde oluşmaya başlayan kanserler iki ana tipe ayrılırlar: hücrelerin mikroskobik görünüşlerine göre küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK) ve küçük hücreli olmayan akciğer kanseri (KHDAK). Her akciğer kanser tipi farklı biçimlerde büyür, yayılır ve farklı olarak tedavi edilir.

 Akciğer kanserinin en sık görülen tipi küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK)’ dir. Tüm akciğer kanseri olgularının %85-90’ını oluşturan KHDAK iki subgruba ayrılır.

  • Skuamöz hücreli karsinomlar
  • Non-skuamöz hücreli karsinomlar

 
Adenokarsinomlar:  Tüm akciğer kanseri olgularının %40’ını oluşturan adenokarsinomlar KHDAK’nin en yaygın görülen tipidir. Genellikle sigara içmeyen kadın hastalarda görülür. Ayrıca sigara içmemiş akciğer kanseri hastalarında en sık görülen akciğer kanseri tipidir. Sıklıkla periferik yerleşimli, radyolojik olarak hava bronkogramları şeklinde prezente olabilir.
Büyük hücreli karsinomlar:  Tüm akciğer kanseri olgularının % 10-15’ini oluşturan büyük hücreli karsinomlar çoğunlukla agresif seyirlidir.

NOS (Sınıflandırılamamış)

 


KHAK görülme sıklığı azalmaktadır. Saldırgan bir klinik seyir izlemektedir ve erken metastaz potansiyeli yüksektir. Tedavisiz ortalama sağkalım 3-4 ay kadardır. KHDAK ise çeşitli alt tiplerine göre çeşitli özellikler gösterir: Skuamöz hücreli karsinom daha çok santral yerleşimli, adenokarsinom ve büyük hücreli karsinom periferik yerleşimlidir. Bronkoalveoler karsinomlar, morfolojik özelliklerinin yanı sıra, klinik seyir ve davranışlarındaki farklılıklar nedeni ile adenokarsinomların alt tipi olarak sınıflandırılırlar.

Hastada hangi tip akciğer kanserinin olduğunun bilinmesi önemlidir çünkü KHAK kemoterapiye en iyi cevabı verirken diğer tipler (hep birlikte KHDAK olarak adlandırılan grup) cerrahi girişim ve radyoterapi ile daha iyi tedavi edilir.

KHAK: KHAK adlandırılmasının yapılmasının sebebi hücrelerin küçük olması ve nukleusun (hücrenin kontrol merkezi) hücrenin büyük bir kısmını doldurmasıdır. Bu tip kanserler neredeyse her zaman sigara kullanımından oluşur. KHAK genellikle erken yayılır ve bu nedenle doktorlar genellikle kemoterapi tedavisini cerrahiye göre tercih ederler.

Akciğer Kanseri Tanı

Tanıda ilk yapılması gereken PA akciğer grafisi çekilmesidir. Genellikle soliter pulmoner nodül görülür. Fakat mantar enfeksiyonu, tüberküloz, pnömoni ve metastatik kanser ekarte edilmelidir. Diğer görüntüleme yöntemleri olarak BT, MRI, PET kullanılabilir. Patolojik tanı için balgam sitolojisi, effüzyon sitolojisi, LAP sitolojisi, Bronkoskopik biyopsi, Torakotomi, VATS ve mediastinoskopi kullanılabilir. Periyodik sitolojik balgam muayeneleri ve akciğer grafileri asemptomatik akciğer kanserini yakalayabilir.

Akciğer Kanseri Tedavisi

Akciğer kanseri tedavisinde; cerrahi, kemoterapi, radyoterapi ve/veya palyatif tedavi tek başına veya kombinasyon şeklinde uygulanabilir. Hangi tedavinin uygulanacağını etkileyen faktörler: Hastalığın evresi, Hastanın performans durumu, Tümörün histopatolojik tipi ve Mutasyon analizi’dir.

Akciğer Kanseri Ameliyatı

Akciğer kanseri tedavisinde bilinen en etkili yöntem, kanserin vücuttan ameliyatla alınmasıdır. Eğer kanser yayılmamışsa ve erken dönemde teşhis edilmişse cerrahi tedavi uygulanabilir ve bu tedavinin başarını oranı oldukça yüksektir. Ameliyatla tümör tamamen çıkarılamıyor veya farklı alanlara yayılmışsa, hastalara kemoterapi veya radyoterapi tedavileri uygulanır. Bu tedaviler sonuç verir ve tümör küçülmeye başlarsa, cerrahi tedavi yapılıp yapılamayacağı tekrar kontrol edilir.

Akciğer Kanseri Beslenme

Akciğer kanseri tedavisi sırasında veya sonrasında hastaların beslenme ve sıvı tüketimlerine özen göstermesi gerekir. Akciğer kanseri tedavisi sırasında kullanılan ilaçları vücuttan bir an önce atmak için günde en az 3 litre su tüketilmesi önerilmektedir.
Doymuş yağ, karbonhidrat ve şekerden uzak durup, tahıl, baklagil, sebze ve meyve bolca tüketilmelidir. 

Referanslar :

1- "Non-Small Cell Lung Cancer Treatment –Patient Version (PDQ®)". NCI. May 12, 2015. Retrieved 5 March 2016.

2- Falk, S; Williams, C (2010). "Chapter 1". Lung Cancer—the facts (3rd ed.). Oxford University Press. pp. 3–4.

3- Horn, L; Lovly, CM; Johnson, DH (2015). "Chapter 107: Neoplasms of the lung". In Kasper, DL; Hauser, SL; Jameson, JL; Fauci, AS; Longo, DL; Loscalzo, J. Harrison's Principles of Internal Medicine (19th ed.). McGraw-Hill.

4- California Environmental Protection Agency (1997). "Health effects of exposure to environmental tobacco smoke. California Environmental Protection Agency". Tobacco Control 6 (4): 346–353.

5- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (December 2001). "State-specific prevalence of current cigarette smoking among adults, and policies and attitudes about secondhand smoke—United States, 2000". Morbidity and Mortality Weekly Report (Atlanta, Georgia: CDC) 50 (49): 1101–1106.

6- Alberg, AJ; Samet JM (September 2007). "Epidemiology of lung cancer". Chest (American College of Chest Physicians)132 (S3): 29S–55S.

7- Taylor, R; Najafi F; Dobson A (October 2007). "Meta-analysis of studies of passive smoking and lung cancer: effects of study type and continent". International Journal of Epidemiology 36 (5): 1048–1059.

8- "Frequently asked questions about second hand smoke".World Health Organization. Retrieved 25 July 2012.

9- Schick, S; Glantz S (December 2005). "Philip Morris toxicological experiments with fresh sidestream smoke: more toxic than mainstream smoke". Tobacco Control 14 (6): 396–404.

10- O'Reilly, KM; Mclaughlin AM; Beckett WS; Sime PJ (March 2007). "Asbestos-related lung disease"American Family Physician 75 (5): 683–688.

11- Tobias, J; Hochhauser D (2010). "Chapter 12". Cancer and its Management (6th ed.). Wiley-Blackwell. p. 199.

12- Davies, RJO; Lee YCG (2010). "18.19.3". Oxford Textbook Medicine (5th ed.). OUP Oxford.

13- Collins, LG; Haines C; Perkel R; Enck RE (January 2007). "Lung cancer: diagnosis and management"American Family Physician (American Academy of Family Physicians) 75 (1): 56–63.

14- Miller, WT (2008). Fishman's Pulmonary Diseases and Disorders (4th ed.). McGraw-Hill. p. 486.

15- Lu C, Onn A, Vaporciyan AA, et al. (2010). "78: Cancer of the Lung". Holland-Frei Cancer Medicine (8th ed.). People's Medical Publishing House.

16- Kumar, V; Abbas AK; Aster JC (2013). "12". Robbins Basic Pathology (9th ed.). Elsevier Saunders. p.

17- Temel JS, Greer JA, Muzikansky A, et al. (August 2010). "Early palliative care for patients with metastatic non-small-cell lung cancer". N. Engl. J. Med. 363 (8): 733–42.

18- Kelley AS, Meier DE (August 2010). "Palliative care--a shifting paradigm". N. Engl. J. Med. 363 (8): 781–2.

19-  Prince-Paul M (April 2009). "When hospice is the best option: an opportunity to redefine goals". Oncology (Williston Park, N.Y.) 23 (4 Suppl Nurse Ed): 13–7.